portakal

Gönderen Konu: Overclock rehberi  (Okunma sayısı 3755 defa)  Share 

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Bölükbaşı

  • Genel Yönetici
  • Usta
  • *****
  • İleti: 2175
  • Toplam: 160
Overclock rehberi
« : 08 Temmuz 2008, 09:53:45 »
Günümüzde satılan PC donanımlarının performansları geçmiş yıllarla kıyas kabul etmeyecek denli yüksektir. Bundan 10 yıl önce 100-200 MHz hızındaki işlemcilerle Windows 95 altında oyun oynuyor, ofis yazılımları çalıştırıyorduk. Bugün ise 2-3 GHz hızlarında çalışan çok çekirdekli işlemcilere sahibiz. İşin ilginç tarafı, bu performans artışı biz kullanıcılara  overclock işleminden daha fazla kazanç sağlama imkânı sunuyor.

Düşünün, 100 MHz bir işlemcide %10 kazanç emek, en fazla 110 MHz hıza çıkmaktır, kaldı ki eski donanımlarla bu her zaman mümkün olmuyordu da! Oysa bugün 3 GHz bir işlemcide rahatlıkla %10-15 arası performans kazancı sağlamak mümkün, hem de soğutmaya ek masraf yapmadan. Bu hız farkı yine çok fazla gibi görünmeyebilir, ancak gerçekte olası kazanımın alt sınırı sayıldığını da unutmayın.

You are not allowed to view links. Register or Login

Overclock işlemini yapabileceğiniz üç temel donanım mevcut, ana işlemci, hafıza modülü ve grafi k işlemci. Bunların her birini kendi başına overclock edebilmek ve belirli bir kazanç sağlamak mümkündür. Tek bir donanımı overclock etmek size hız rekorları kırdırmaz, ama performans artışını farkedeceğinize emin olabilirsiniz. Özellikle overclock ettiğiniz parçaya abanan, mesela büyük işlemci gücü gerektiren bir uygulamada, işlemciye çektiğiniz ince
ayarın sonucunu açıkça görebilirsiniz. Ne var ki daha zor olan ancak en ciddi performans kazancını sağlayan unsur, bu üç parçayı da birlikte overclock etmektir. Bu genel sistem performansını ciddi biçimde etkileyecektir, ama sistem stabilitesini tutturmak daha zor olacağından sonuca ulaşmak için daha fazla çaba gerekecektir. Ama size sisteminizi overclock etmek için olduğu kadar, overclock etmemek için de birkaç iyi sebep sayabiliriz! Nedir bu sebepler? İlk olarak eldeki donanımın üzerinde çalışmaya müsait olması gerekir. Mesela belirli işlemciler çok büyük kazançlar sağlarken, bazı modeller de tasarımları nedeniyle ne yapsanız %5’in üstünde bir artış göremezler. Yani her parça overclock için uygun değildir. Bir diğer sebep üretici fi rmaların bu konuya nasıl yaklaştığıdır. Göz yumuyor gibi görünseler de, çoğu fi rma için overclock edilmiş bir donanım otomatikman garanti
kapsamı dışında kalmış sayılmaktadır. Bazı parçaları overclock edebilmek için voltaj seviyeleriyle oynamanız gerekebilir, bu da her zaman için parçanın kızarması ihtimalini beraberinde getirir. En anlayışlı fi rma bile voltaj delisi olmuş bir RAM modülünü kolay kolay değiştirmek istemez. Çoğu kullanıcıyı overclock ile uğraşmaktan alıkoyacak olan unsur ise bunların hiçbiri değildir. Overclock işi genellikle çabucak yapıp bitirebileceğiniz bir şey değildir, özellikle de ciddi kazanımlar peşindeyseniz! Bütün bir hafta sonunu açık kasanın yanında, elinizde not defteri, BIOS ayarlarını ezberleyerek geçirmek, Windows açılış sesini ardı ardına yüzlerce defa duymak bu işin en önemli kısmıdır.

GÜCÜ KEŞVETMEK
Kişisel bilgisayarlarda bir kullanıcının rahatça overclock edebileceği üç temel unsur mevcuttur, ana işlemci, RAM modülleri ve grafi k işlemcisi. Bazı anakartlar BIOS içindeki özel ayarlar sayesinde overclock edilebilme imkânı sunarlar, bunların veri yolu (BUS) saat hızlarını artırmak mümkündür. Ancak pek az anakart bu seçeneğe sahiptir. Donanımınızı overclock etmeye başlamadan önce internet üzerinde biraz araştırma yapmak ve elinizdeki parçaların sınırlarının ne olduğunu, üzerlerinde uğraşmaya değip değmeyeceğini öğrenmekte fayda vardır. Bu durum özellikle ana işlemcileri doğrudan ilgilendirir, bazı modeller bu işe çok yatkındır. Mesela Intel’in “Extreme” ve AMD’nin FX serisi işlemcileri genellikle overclock çabalarına iyi cevap verirler. Ancak bu sadece modelle de sınırlı kalmaz, aynı modelin farklı serilerinden farklı sonuçlar elde etmek mümkündür. Bunu anlamak için yapmanız gereken işlemcinizin “stepping” numarasını öğrenmek, internet üzerinde bununla araştırma yapmaktır.
Bu noktada ilk yapmanızı tavsiye edeceğimiz iş, eğer çoktan indirip kurmadıysanız, (http://www.cpuid.com/cpuz.php) adresine uğrayıp, CPU-Z yazılımını edinmenizdir. Tamamen ücretsiz olan bu yazılım yaklaşık 500 KB büyüklüğündedir ve en yavaş bağlantıyla bile çabucak indirilebilir. CPU-Z size ana işlemciniz, anakartınız ve  hafıza modüllerinizle ilgili gereken tüm bilgileri çabucak verecektir. Buradan öğreneceğiniz bilgilerle internet
üzerinde biraz arama yaparak, elinizdeki donanımın potansiyelini öğrenebilirsiniz. Hatta bazı durumlarda başka kullanıcıların detaylı overclock tecrübelerine de ulaşabilir, böylece  saatlerce uğraşmadan en uygun ayarları edinebilirsiniz.

You are not allowed to view links. Register or Login

HANGİ BELLEK?
RAM konusunda seçenekleriniz elinizdeki modüllerin olduğu kadar, anakartınızın kapasitesiyle de doğrudan ilişkilidir. Mesela anakartınız DDR2-1066 destekliyorsa ve elinizdeki hafıza DDR2-800 ise, o zaman overclock için uygun zemin vardır. Çünkü hafıza modüllerini overclock edebilmek için çoğu zaman voltajla oynamak gerekir, bunun için de anakartın gereken ek voltaj yükünü kaldırabilecek kapasitede olması gerekir. Öte yandan RAM modüllerinizin kalitesi de önemlidir, markasız ve ucuz RAM modüllerini overclock etmeye çalışmak genellikle pekiyi sonuç vermez. Corsair, Mushkin, OCZ ve Crucial gibi markaların overclock çabalarına iyi sonuçlar verdikleri bilinmektedir. Grafi k işlemciye gelince, doğrusu artık çoğu ekran kartı overclock için pay bırakılarak üretilmektedir. Hatta bazı  st modeller, gerçekte aynı kartın fabrikada overclock edilmiş sürümünden ibarettir. Çoğu zaman bir alt modeli alıp basitçe overclock etmek ciddi para tasarrufu sağlayabilir. Ancak unutulmaması gereken bir nokta vardır. Firmalar daha hızlı çalışan modellere her zaman için aradaki ısı farkını kaldırabilecek daha verimli soğutucular takarak piyasaya sunarlar. Bu da son kullanıcı için overclock konusunda belirli bir sınırlama getirmektedir. Çünkü çoğu zaman elinizdeki grafi k kartının üzerindeki soğutucuyu daha güçlüsü ile değiştirmeden çok yüksek oranlarda overclock etmeniz mümkün olmaz.

ISIYA DİKKAT EDİN!
Herhangi bir donanımı overclock ettiğiniz zaman karşınıza çıkacak en ciddi problem ısınma olacaktır. Modern işlemciler zaten hayli yüksek ısılarda çalışmaktadırlar, bunları daha da hızlı çalışmaya zorlamak üretilen ısı miktarını tehlikeli boyutlara taşıyabilir. Bunun size ne zararı olabilir? Teorik olarak overclock etmeye çalıştığınız parçayı yakma ihtimaliniz mevcuttur. Pratikte ise bunun olma ihtimali düşüktür, çünkü donanım üreticileri özellikle anakartların içine bu gibi durumları önleyecek güvenlik mekanizmaları yerleştirirler. Tehlikeli seviyede ısınan bir işlemcinin ya da hafıza modülünün yanma noktasına ulaşmadan önce kilitlenmesi ve çalışmayı kesmesi daha muhtemeldir. Grafi k kartları ise genellikle aşırı ısındıklarını ekran donmaları şeklinde gösterirler. Burada kullanıcıyı bekleyen tehlike yanmadan ziyade yıpranmadır. Aşırı ısı altında çalışan ve yeterince soğutulmayan donanımların çalışma ömrü ciddi biçimde kısalacaktır. Tabii sık sık donanım değiştiren biri için bu çok ciddi bir sorun olmayabilir, ancak aynı işlemciyi çok uzun yıllar kullanmak zorundaysanız durum değişecektir.

You are not allowed to view links. Register or Login

Markasız, çok ucuz ürünlerde soğutma namına bir şey bulmak mümkün değildir, ancak zaten bunları overclock etmek de pek tavsiye edilmez. Öte yandan OCZ gibi firmaların bazı ürünleri üzerlerinde hava ya da su soğutma bloklarıyla beraber, overclock için hazır halde satılmaktadırlar. Biraz kaliteli bir RAM modülü üzerinde hiç olmazsa aluminyum bir kılıf bulmak mümkündür, bu da hiç soğutma olmamasından daha iyidir. Grafi k kartlarına gelince, bunlar bambaşka bir dünyadır. Çoğu fi rma üst seviye grafi k kartlarının üzerine dev boyutlarda soğutucular koyarak satışa çıkarır. Bu soğutucular genellikle kartın standard ayarlarda ürettiğinden çok daha yüksek ısıları bile uzaklaştırabilecek kapasitededir. Daha düşük model grafi k kartlarında bu kadar verimli soğutucular bulmak mümkün olmayacaktır. Ancak zaten teknolojisi eskimiş bir grafi k kartını overclock etmenin bir anlamı da yoktur, zaten yeni oyunları çalıştırabilmek için gereken özel komut setlerine sahip olmadığından hızı artırmak tek başına işe yaramayacaktır. Mesela DirectX 10 desteği olmayan bir grafi k kartını overclock etmek tek başına yeni bir DirectX 10 oyununu çalıştırmaya yetmeyecektir. Gerçekte soğutma konusu sizin overclock işleminden alacağınız performansı doğrudan etkileyen yegâne konudur. Ana  işlemcinizin performansını birazcık artırabilmek için  soğutucuya yatıracağınız para eğer daha güçlü bir işlemci almanıza yetiyorsa, o zaman pek kârlı bir iş yapmıyorsunuz demektir. Unutmayın ki overclock işinin esas amacı, olası en düşük bedeli ödeyerek, elde olan donanımdan mümkün olduğunca çok performans alabilmektir. Çalışırken dikkat etmeniz gereken birkaç detaydan daha bahsedelim:

HESAPLARLA BOĞUŞMALISINIZ
Windows masaüstünden çalışarak işlemcinizi overclock etmenizi sağlayan çeşitli yazılımları piyasada bulabilmek mümkündür. Tavsiyemiz bunlardan kesinlikle uzak durmanızdır. Ne zaman bu türden bir yazılımı kullandıysak fayda görmekten ziyade baş ağrısı çektik, çoğu zaman sistem Post aşamasını bile geçemedi. Bu yüzden işlemci ve hafızayı overclock etmek için her zmana doğrudan BIOS ayarlarını kullanmanızı tavsiye ediyoruz.

Bir işlemciyi overclock etmek için üzerinde oynayabileceğiniz iki temel ayar vardır, saat çarpanı (Multiplier) ve veri yolu hızı (Front Side Bus/FSB). Piyasadaki her işlemcide saat çarpanı açık değildir, bunların hızını sadece FSB üzerinde oynayarak değiştirebilirsiniz. Saat çarpanı açık gelen işlemci serilerine Intel Extreme Edition Core- 2 ve Pentium örnek verilebilir. AMD cephesinde ise FX serisi işlemcilerin  çoğunda saat çarpanı değişikliğe açıktır.
Ancak AMD işlemcilerde Intel’den farklı olarak bildik anlamda bir FSB yoktur, bu da onları overclock etmeyi biraz daha farklı bir iş kılar. Biz bu yazıda FSB tanımını genel maksatlı olarak kullanacağız. Bir işlemcinin çalışma hızı, FSB hızının saat çarpanıyla çarpılması sonucu ortaya çıkan sayı olarak tanımlanabilir. Burada hemen belirtelim ki, FSB hızı gerçekte belirtilenin sadece dörtte biri kadardır, çünkü çalışma esnasında FSB dörtlü olarak çalışmaktadır. Bu durumda 1333 MHz olarak bildirilen bir FSB’nin “gerçek” sürati  333 MHz civarındadır. İşlemcinin saat çarpanının 8 olduğunu düşünelim, ortaya çıkan işlemci çalışma sürati 2.66  GHz olacaktır.

Bu noktada sizin overclock konusunda ne kadar ileri gitmeyi planladığınız çok önemlidir. Intel ve AMD işlemcilerle birlikte verilen soğutucular, genellikle overclock ile gelecek olan ek ısı yüklerini karşılama konusunda yeterli değildirler. Piyasada pek çok farklı tür ve modelde işlemci soğutucusu bulmak mümkündür. Hava, su ve termo-elektrik soğutucular arasından mutlaka ihtiyacınızı karşılayacak bir ürün bulabilirsiniz. RAM soğutmaları da genellikle göz ardı edilseler de, özellikle overclock için gereklidirler.

You are not allowed to view links. Register or Login

1333 / 4 = 333.25 x 8 = 2666 MHz yani yaklaşık olarak 2.66 GHz Dikkat ettiyseniz hesaplarda yuvarlamalar yapılmaktadır, bu alışılmış bir durumdur. Şimdi, eğer biz bu hesaplamadaki saat çarpanı hızını 8’den 10’a yükseltirsek, şöyle bir sonuç ortaya çıkacaktır:  333 MHz x 10 = 3330 MHz yani 3.33 GHz Saat çarpanındaki değişiklik işlemci performansında yaklaşık 670 MHz civarında bir artışa yol açtı. Bu hayli ciddi bir performans kazancıdır, tabii eğer dengeli çalışma korunabilirse. Öte yandan saat çarpanı yerine bir de FSB hızını değiştirerek overclock etmeyi denersek:  366 x 8 = 2928 MHz yani yaklaşık olarak 2.9 GHz
Gördüğünüz gibi saat çarpanına dokunmadan, sadece FSB hızını değiştirerek işlemci hızını artırmış olduk. Bu yöntemlerden işinize gelen herhangi birini kullanabileceğiniz gibi, mümkün olduğunda her iki değer üzerinde de oynayabilirsiniz. Bunun için gerekli ayarları BIOS menüleri içinde arayıp bulmanız gerekir, çünkü BIOS tasarımı konusunda belirli bir standard olmadığından üreticiler bu ayarları farklı isimler altında topluyorlar.  Overclock için özel tasarlanmış anakartlarda, bu ayarlara ayrılmış özel isimli menüler bulmak mümkündür.
İşlemci ve hafıza ayarlarında dikkatinizi çekecek olan üçüncü bir ayar ise voltaj (Voltage) olacaktır. İşlemciler ve hafıza modüllerini overclock edebilmek için bazen onlara daha çok güç beslemek gerekir, bu da ancak çektikleri voltajı artırarak yapılabilir. Daha fazla elektrik alan bir parça  daha hızlı çalışabilecektir. Ancak burada çok dikkatli olmanız gerekir, bilgisayar donanımları zaten hayli küçük dozlarda elektrikle çalıştıklarından, voltaj ayarlarını hesapsızca artırmak onların kızarmasına sebep olacaktır. Göze büyük bir fark gibi gelmeyebilir, ancak normalde 1,5 volt ile çalışan bir parçaya 2 volt yüklemek onu öldürebilir. Voltaj ayarları üzerinde oynarken elinize bir hesap makinesi alın ve gördüğünüz değerler üzerinde bir defada en çok %1’lik oynamalar yapın. Asla voltajı toplamda %15’ten fazla artırmayın, işlemci ve hafızalarda kullanılan yarı iletkenler için bu miktar bile hayli
zorlayıcı bir gerilim yaratacaktır.

You are not allowed to view links. Register or Login

İNCE BELLEK AYARLARI
Hafıza modüllerinin overclock edilmesinde FSB süratinin artırılmasından faydalanılır. Ancak belirli koşullarda hafızanın artan hızı karşılayabilmesi için voltajın da artırılması gerekecektir. DDR2 standardı RAM modülleri 1,8 volt güçte en çok 800 MHz sürate ulaşabilirler. Eğer 800 MHz hızındaki bir RAM modülünü daha yüksek süratlerde çalıştırmak istiyorsanız, mesela 1033 MHz, o zaman voltajı da orantılı biçimde artırmanız gerekecektir. Bu noktada anakartınızın kaldırabileceği voltaj miktarı önem kazanır, her anakart bu işe uygun değildir. İşin ilginç yanı, işlemciyi overclock ederken farkında olmadan hafızayı da overclock edebilecek olmanızdır. Hafıza modülleri ana veri yolu üzerinden veri aktarırlar, yani işlemciyi hızlandırmak için FSB hızını artırdığınızda doğrudan hafızayı da etkileyecek bir iş yapmış olursunuz. Bu noktada kullandığınız hafızanın FSB üzerinde nasıl konumlandığı önem kazanır. RAM modülleri ana veri yoluna “doğrudan bağlantılı” (Linked) ya da “dolaylı bağlantılı” (Unlinked) olarak çalışıyor olabilir. Linked çalışan modülleri ana veri yolundan bağımsız olarak overclock etmek mümkün değildir, yani FSB üzerindeki değişiklikler doğrudan hafızayı da etkileyecektir. Unlinked olarak çalışan RAM  modülleri ise FSB’den bağımsız olarak overclock edilebilirler. İlgili ayarları yine BIOS altında bulabilirsiniz. Eğer kullandığınız RAM “linked” olarak çalışıyorsa, o zaman işlemcinizi FSB üzerinden overclock ederken bunu dikkate almanız gerekir.

FSB hızındaki değişiklik her ikisini de etkileyeceğinden, işlemci ve hafızanın birlikte uyumlu olarak çalışmaya devam edebilecekleri güvenli bir performans aralığı bulmanız gerekecektir. Eğer işlemciyi FSB  üzerinden overclock ettiğinizde sistemde sık sık “memory” hataları belirmeye başlamışsa, o zaman RAM fazla zorlanıyor demektir, FSB hızını biraz düşürüp tekrar denemelisiniz. Grafi k kartınızı overclock etmeye gelince, işler burada gerçekten de çok daha kolaydır. RAM ve işlemcinin aksine, grafi k kartı üzerindeki grafik işlemciyi ve grafi k hafızayı rahatlıkla Windows içinden, sistemi sık sık tekrar başlatmadan overclock edebilirsiniz. Gerek ATI, gerek Nvidia bu işikullanıcılar için çok kolay hale getirmişlerdir. Overclock işlemi için tüm ihtiyacınız olan fi rmanın sağladığı yazılımdır. ATI kullanıcının overclock için ihtiyaçduyacağı tüm ayarlara Catalyst Control Center adını verdikleri yazılımın içinden ulaşabilmesine imkân sağlamıştır. Catalyst Control Center altında bulunan ATI Overdrive başlığı altındaki grafi k işlemci (GPU) ve grafi k hafıza (Memory) saat hızlarını kontrol etmenize imkân veren iki kaydırma çubuğunu kullanarak overclock işlemini yapabilirsiniz. Aynı pencere içinde işlemci ısısını da takip edebilirsiniz. Nvidia ise overclock için Ntune adını verdikleri bir yazılım hazırlamıştır. Ancak bu yazılım, ATI’nin aksine, Nvidia sürücüleriyle birlikte verilmemektedir. Nvidia’nın sitesinden ayrıca indirmeniz ve kurmanız gerekir. Çalışma şekli olarak ATI’nin yazılımına benzeyen uygulama ücretsizdir.

You are not allowed to view links. Register or Login

ANAKARTIN YAPISI ÖNEMLİ
Bilgisayarınızda yapabileceğiniz overclock işlemleri büyük oranda anakartınızın yetenekleriyle sınırlıdır dersek pek de yalan olmaz. Ucuz, fazla özelliği olmayan anakartların BIOS seçenekleri de yapıları gibi basit olacaktır.  Özellikle  overclock işlemleri düşünülerek tasarlanmış anakartlarda anakart veri yolu hızından tutun da, hafıza  erişim döngülerine (memory latency) dek pek çok ayar bulmak mümkündür. Ancak unutmayın, seçenekler arttıkça işler daha da karışacak, daha da fazla zaman ve sabıra ihtiyacınız olacaktır. Overclock çabalarınızdan verim alabilmek için özellikle elinizdeki donanımı üretmiş olan fi rmaların web sitelerine bakmanızı tavsiye ederiz. Çoğu firma artık kullanıcılara bu konularda daha fazla bilgi vermektedir. Web sitelerindeki forumlardan da markaya özel çeşitli bilgiler edinmeniz mümkün olabilir. Ancak sonuçta iş yine size düşecektir, BIOS ile ne kadar fazla zaman geçirirseniz donanımınız hakkında o kadar bilgi sahibi olabilirsiniz.

Protestlabs

Çevrimdışı bEscaPe

  • İlk Adım
  • *
  • İleti: 27
  • Toplam: 4
Ynt: Overclock rehberi
« Yanıtla #1 : 08 Temmuz 2008, 15:33:05 »
paylaşım için teşekkürler;)
Bilgi paylaştıkça çoğalır.

Bilişim Forum

Ynt: Overclock rehberi
« Yanıtla #1 : 08 Temmuz 2008, 15:33:05 »

 

İstediğiniz Sorudan Başlayabilirsiniz | Doktor a Sor